• Altijd persoonlijk contact met een specialist
  • Hét reisbureau voor jouw op maat vakantie
  • Niet gebonden aan vaste vertrekdata
Persoonlijk contact? 010 71 444 53 Stel een vraag Bel me terug

Taal IJsland

Voertaal IJsland
|

Velkomin til Íslands (Welkom op IJsland) Op IJsland spreekt men een eigen taal, het IJslands, maar met Engels kun je gelukkig ook op veel plaatsen terecht. Het IJslands is namelijk een moeilijke taal, maar daarover later meer. Deze taal is door de vikingen meegebracht. Alhoewel er wel enige buitenlandse invloeden zijn te bespeuren en de klanken in de loop der eeuwen behoorlijk zijn veranderd, zijn het schriftbeeld en verbuigingssysteem als gevolg van de geïsoleerde ligging en het kleine inwonertal nauwelijks veranderd. Hierdoor kan men op IJsland nog zonder veel problemen de originele teksten van de saga’s en de Edda lezen.

Zelfs Oudnoors levert geen al te grote problemen op. Het IJslandse alfabet kent ook nog letters, die in de rest van Europa zijn verdwenen: de ð en de þ. Er zijn geen dialecten op IJsland, maar wel geringe uitspraakverschillen: er zijn kleine verschillen tussen het zogenaamde norðlenska in Noord-IJsland en het sunnlenska in Zuid-IJsland. In Noord-IJsland worden de letters p, t en k ‘harder’ uitgesproken dan in het zuiden, meer zoals de Engelsen dat doen. In Zuid-IJsland worden genoemde letters ‘zachter’ uitgesproken: de p klinkt bijna als een b, de t als een d en de k als een g.

Zuiver

De IJslanders willen hun taal graag zuiver houden en weren daarom zoveel mogelijk vreemde woorden en uitdrukkingen. Wanneer nieuwe begrippen, zoals televisie, trawler, computer en GSM zich aandienen, probeert men hier reeds bestaande woorden, of woorden die hiervan zijn afgeleid, op toe te passen. De eerste bewoners van IJsland waren hier meesters in, getuige de vele originele plaatsnamen voor vulkanische verschijnselen, die in Noorwegen grotendeels onbekend waren. De woorden hraun (lavaveld), laug (warme bron) en hver (hete bron) dateren uit die tijd en betekenden oorspronkelijk ‘bodem’, ‘bad’ en ‘heksenketel’. Enkele voorbeelden van woorden uit het nabije verleden zijn sími (telefoon), útvarp (radio) en þota (straalvliegtuig), die respectievelijk ‘snoer’, ‘verspreiding’ en ‘de snelle vlucht van een vogel’ betekenden. Tölva (computer) komt van tölur (cijfers).
Er is een speciale commissie, die zich met deze materie bezig houdt. Ondanks verwoede pogingen om de taal vrij te houden van ‘vreemde smetten’, zijn er toch -en dan vooral in de spreektaal- verscheidene buitenlandse woorden gemeengoed geworden, zoals hótel (hotel), sigaretta (sigaret), bensín (benzine) en sjoppa (kiosk, van het Engelse ‘shop’), alhoewel ze wel enigszins aan het IJslandse klankstelsel en verbuigingssysteem zijn aangepast. Ook raken veel oude IJslandse woorden in onbruik. Het betreft dan vooral woorden, die met de natuur en het weer te maken hebben (het IJslands is van oorsprong een taal van boeren en vissers). Onderzoekers hebben bij jongeren in de steden een aanzienlijke verarming van de woordenschat geconstateerd. Er zijn dagelijkse korte radioprogramma’s, die erg populair zijn, waarin over de IJslandse taal gediscussieerd wordt en waarin bovenstaande onderwerpen geregeld aan de orde komen.

Moeilijk

Het IJslands is een moeilijke taal. Dat komt vooral door de achtervoegsels (in plaats van lidwoorden) en de vele en ingewikkelde verbuigingen. De klinker van de stam van een zelfstandig naamwoord bijvoorbeeld verandert ook vaak. Het woord fjord heeft in het Nederlands slechts twee vormen: fjord en fjorden. In het IJslands zijn de verschillende vormen in het enkelvoud fjörður, fjarðar, firði en fjörð en in het meervoud firðir, fjarða, fjörðum en firði. Bijvoeglijke naamwoorden zijn vaak nog lastiger. Deze richten zich naar het woord waar ze bij horen en kunnen daarom in de mannelijke, vrouwelijke en onzijdige sterke of zwakke vorm staan. Het wordt dan ook extra gewaardeerd als een buitenlander de moeite heeft genomen zich enige woorden eigen te maken. Enkele regels met betrekking tot de uitspraak mogen niet ontbreken.

Onderstaande regels zijn geenszins volledig en dienen alleen als eerste hulp bij het lezen. De beste hulp is echter die van een IJslander zelf. Eventuele accenten op letters geven niet de klemtoon aan, maar duiden op een uitspraakverandering. De klemtoon valt namelijk altijd op de eerste lettergreep.
Klinkers zijn lang als ze worden gevolgd door één enkele medeklinker of een combinatie van de medeklinkers p, t, k en j, r of v (pr, tr, kj enzovoort). In bijna alle andere gevallen is de klinker kort.

a = a (als in pan)
a, gevolgd door ng of nk = au
á = au
e = e (als in melk)
e, gevolgd door ng of nk = ei
é = je
ei en ey = ee
i en y = i (als in vis)
i, gevolgd door ng of nk = ie
í en ý = ie
o = o (als in krom)
ó = oo
ö = eu (als in geur)
u = u (als in mus)
u, gevolgd door ng of nk = oe
ú = oe
æ = aj (als in maïs)
au = eu

De medeklinkers worden als volgt uitgesproken:
ð = th (als in het Engelse them)
þ = th (als in het Engelse thank)
g = g (als in het Engelse go), maar tussen een klinker en een i of u: g = j
v = w
De r wordt uitgesproken als een zogenaamde tongpunt-r (rollende r). De overige medeklinkers worden uitgesproken als in het Nederlands. Hierop is echter ook weer een groot aantal uitzonderingen. De meest voorkomende zijn:
f in het midden van een woord en tussen klinkers = w
nn na een lange klinker (a, o, u enzovoort) = dn
fl en fn = resp. bl en bn
hv aan het begin van een woord = kw
ll = dl
pt = ft
rl = meestal dl
rn = meestal dn

Tellen

Handige zinnetjes

nul, één, twee, drie núll, einn, tveir, þrír Ik begrijp het niet Ég skil ekki
vier, vijf, zes fjórir, fimm, sex Ik spreek geen IJslands Ég tala ekki íslensku
zeven, acht, negen sjö, átta, níu Spreek jij Engels? Talar þú ensku?
tien, honderd, duizend tíu, hundrað, þúsund Ik kom uit Nederland / België Ég er frá Hollandi / Belgíu
Ik heet … Ég heiti …
Begroeting Hoe heet jij? Hvað heitir þú?
goedendag, goedemorgen, goedemiddag góðan daginn Ik hou van je Ég elska þig
goedenavond gott kvöld Hoe heet dat in het IJslands? Hvað kallast þetta á íslensku?
goede reis góða ferð Wat is dit? Hvað er þetta?
hallo hæ, halló Hoeveel kost dat? Hvað kostar þetta?
tot ziens bless (bless) Mag ik hier kamperen? Má tjalda hér?
Waar is …? Hvar er …?

Handige woorden

ja

Eten

nee nei ontbijt morgunmatur
bedankt takk (fyrir) lunch hádegismatur
geen dank ekkert að þakka diner kvöldmatur
alsjeblieft (bij geven) gjörðu svo vel koffie kaffi
hoor eens … heyrðu … thee te
e-mail tölvupóstur bier bjór
niet ekki wijn vín
en og proost skál
alles allt brood brauð
veel mikið boter smjör
weinig lítið cola kók
hulp hjálp water vatn
telefoon sími soep súpa
mobiele telefoon farsími friet franskar (kartöflur)
taxi leigubíll aardappelen kartöflur
vrij (taxi of wc) laus(t) hotdog pylsa
museum safn vis fiskur
hotel hótel vlees kjöt
jeugdherberg farfuglaheimili saus sósa
camping tjaldstæði salade salat
toilet snyrting zout salt
dames(wc) konur peper pipar
heren(wc) karlar toetje eftirréttur
wc-papier klósettpappír ijs ís
damesverband dömubindi bedankt voor de maaltijd takk fyrir mig
douche sturta Zou ik de rekening mogen krijgen? Gæti ég vinsamlegast fengið reikninginn?
restaurant veitingastaður
café kaffihús

Hulpdiensten

alarmnummer 112 (einn einn tveir)
politie lögreglan
ambulance sjúkrabíll
arts læknir
ziekenhuis sjúkrahús, spítali
apotheek apótek
tandarts tannlæknir
garage bílaverkstæði

IJslandreizen

Bekijk hier ons aanbod

Inspiratie

Bekijk hier ons aanbod
IJsland
Regels voor drones op IJsland

Natuurlijk zijn er maar weinig landen ter wereld die zó aantrekkelijk zijn om te vliegen met een drone als IJsland.

IJsland
Studiereis IJsland oktober 2016 Idy & Yvonne

Vandaag was het zo ver, we hebben er lang naar uitgekeken en mochten vandaag eindelijk naar IJsland! De vlucht met WOWair…

IJsland
De Golden Circle zelf rijden: onze reistips

In plaats van een excursie met een lokale touroperator, is het veel avontuurlijker om je eigen plan te trekken en de…

IJsland
De legende van de Ásbyrgi Canyon

Hier smelten de IJslandse cultuur en het unieke natuurschoon naadloos samen. Hoewel de realiteit de legende van de Ásbyrgi…

IJsland
Dynjandi waterval Fjallfoss waterval

De Dynjandi waterval is zeker de meest spectaculaire waterval van de Westfjorden. In feite bestaat het geheel uit…

Boeken bij Creating Stories?

Onze specialisten staan voor je klaar
icon-customerserivce Created with Sketch.

Altijd persoonlijk contact met een specialist

Om een uniek reisverhaal te kunnen samenstellen die perfect aansluit op jouw wensen is persoonlijk contact met een van onze reisspecialisten vanzelfsprekend. Op afspraak, telefonisch en per mail staan onze specialisten voor je klaar.

Group 3 Created with Sketch.

Hét reisbureau voor jouw vakantie op maat

Wil je een reis aanpassen, zelf je reis samenstellen of een bijzondere excursie in je reis opnemen? Wij denken graag met je mee en stellen op basis van jouw wensen een vrijblijvende offerte op.

Icon plane

Bij ons ben je niet gebonden aan vaste vertrekdata

Wil je bijvoorbeeld een dag of meerdere dagen extra toevoegen aan één van onze bestaande reizen of heb je zelf een route samengesteld, wij weten als geen ander jouw reis te plannen en te organiseren. Laat je inspireren en maak gebruik van onze jarenlange ervaring en expertise.

Onze klanten geven ons een 8.7

contact

Heb je een vraag? We helpen je graag verder

Persoonlijk contact

Creating Stories Lisanne van der Maarel Specialisme: IJsland
+31(0)10 71 444 53
Wij zijn bereikbaar op ma t/m vrij 09.00 – 17.00. Bezoek alleen op afspraak ma t/m vrij 09.00 – 17.00. Liever mailen? info@creatingstories.nl

Veelgestelde vragen

Bekijk algemene vragen
Op IJsland heb je te maken met tijdsverschil. Tijdens de zomertijd is het 2 uur vroeger dan in Nederland. In de wintertijd is het 1 uur vroeger dan in Nederland.
Elk seizoen in IJsland heeft iets moois te bieden. Zo heb je in de winter de mogelijkheid om het Noorderlicht te bewonderen. En kan je in de maanden juli tot en met begin september het binnenland gaan ontdekken.
Voor een reis naar IJsland heb je een geldig paspoort of een geldig identiteitskaart nodig. Voor IJsland heb je geen visum nodig.
Op IJsland betaal je met de IJslandse kroon.
IJsland is eigenlijk niet te vergelijken met andere landen. Grote delen van IJsland zijn nog ongerept. In IJsland krijg je te maken met een grote verscheidenheid aan indrukwekkende landschappen en natuurverschijnselen. Als reiziger in IJsland word je getrakteerd op sluimerende vulkanen, kokende modderpotjes, kilometerslange kraterijen, immense gletsjer, watervallen in alle soorten en mate, fraaie tafelbergen, steil uit zee oprijzende vogelkliffen en nog veel meer. Maar dat mag je zelf gaan ontdekken!
Op IJsland heb je te maken hebben met verschillende weersomstandigheden. Zo kan een stralende hemel in de zomer ineens omslaan in een hevige regenbui. Maar kan een regenachtige ochtend zo weer omslaan naar een mooie namiddag. De temperaturen in de zomer op IJsland liggen zo tussen de 5 en 20 graden met soms een uitschieter. In de winter liggen de temperaturen in het zuiden van IJsland rond het vriespunt, maar ook hier heb je te maken met uitschieters.

Browserupdate aangeraden

Je browser wordt niet meer ondersteund. Gebruik een van de onderdstaande browsers om de website optimaal te gebruiken

Google Chrome Mozilla Firefox Microsoft Edge